Νους και καρδιά, οργανωτής της εργατικής - λαϊκής πάλης για το Σοσιαλισμό.
Φτάνει για να γεμίζει τις καρδιές μας ελπίδα, υπερηφάνεια και αντοχή. Υπερηφάνεια για τα 102 χρόνια, που το Κόμμα μας είναι μπροστάρης σ' όλους τους αγώνες της εργατικής τάξης. Η πρωτοβουλία του Κόμματος για τη συγκρότηση της «Ευρωπαϊκής Κομμουνιστικής Πρωτοβουλίας» και η «Διεθνής Κομμουνιστική Επιθεώρηση» δείχνει το κύρος που έχει το ΚΚΕ διεθνώς.
Οι Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 21ο Συνέδριο, με τις οποίες συμφωνώ, θέτουν επί της ουσίας το πάντα αναγκαίο και ιδιαίτερα επιτακτικό πλέον, ζήτημα της ακόμα πιο επιτελικής δουλειάς από το σύνολο του κομματικού δυναμικού. Απαιτείται δηλαδή, με όπλο τη βαθιά αφομοίωση των επεξεργασιών του Κόμματος, η ολοκληρωμένη παρέμβασή μας στους χώρους δουλειάς, στα σωματεία και στους μαζικούς φορείς, στις συνοικίες, στα πανεπιστήμια, στις πόλεις και τα χωριά, παντού όπου δουλεύει και ζει η εργατική τάξη και ο λαός.
Συμφωνώ με τις Θέσεις του 2ου κειμένου της ΚΕ. Θέτουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα δράσουμε, αλλά και ζητήματα που θα χρειαστεί να επεξεργαστούμε ώστε να γίνουμε πιο δυνατοί, πιο αποτελεσματικοί στην καθημερινή μας δράση. Θα ήθελα να σταθώ σε δύο τέτοια ζητήματα. Το ένα αφορά στη Θέση 33 για το ρόλο της δημοτικής και περιφερειακής διοίκησης και το άλλο στη Θέση 7 και το πράσινο «new deal».
Συμφωνώ με τις Θέσεις της ΚΕ. Στο πρώτο κείμενο στις Θέσεις 40-42 αναδεικνύεται η στρατηγική στόχευση της αστικής τάξης για διαμόρφωση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης ως αρωγού και διασφαλιστή της καπιταλιστικής ανάπτυξης ειδικά μέσα από την παρέμβαση στο εμπόρευμα της εργατικής δύναμης. Στις οικονομικές σχολές η παρέμβαση του αντιπάλου διακρίνεται από ποιοτική αναβάθμιση, καθώς δεν επιδιώκεται μόνο η ενσωμάτωση των παιδιών της εργατικής τάξης, των λαϊκών στρωμάτων, αλλά η συστράτευση πίσω από τους στόχους και τις προτεραιότητες του κεφαλαίου, η στοίχιση πίσω από τη διαρκή προσπάθεια για βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και παραγωγικότητας της καπιταλιστικής οικονομίας, η διαμόρφωση εργατικού δυναμικού εμποτισμένου από τη λογική των συμφερόντων της αστικής τάξης για να εξυπηρετηθεί απρόσκοπτα η κοινωνική αναπαραγωγή του κεφαλαίου.
Ιδεολογήματα που κυριαρχούν στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές κοινωνίες συχνά έχουν ως αποτέλεσμα το να τίθενται οι μισθωτοί εργαζόμενοι ακόμα και σε μεταξύ τους αντιπαράθεση. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της λειτουργίας του ιδεολογήματος της αναγκαιότητας κίνησης της αγοράς, υπό την πίεση του οποίου οι εργαζόμενοι καταλήγουν να θεωρούν τους ίδιους ως κύριους υπεύθυνους για την επίτευξη της μείωσης του κόστους παραγωγής.
Η χρήση της μικροηλεκτρονικής έγινε προσπάθεια, τόσο από αστικές όσο και από οπορτουνιστικές δυνάμεις, να παρουσιαστεί ως διεύρυνση των δυνατοτήτων των μισθωτών, μέσω της εξασφάλισης σε αυτούς περισσότερων δυνατοτήτων δημιουργίας και αυτονομίας.
Το δεύτερο κείμενο των Θέσεων θεωρώ ότι υπερεκτιμά τη δύναμη που διαθέτει η αστική τάξη και οδηγεί σε παραπλανητικά συμπεράσματα για την πραγματική της κατάσταση.
Η εκτίμηση ότι «η αστική τάξη της Ελλάδας επιδιώκει τη γεωπολιτική της αναβάθμιση [...]» (Θέση 15) μεταφέρεται στα Ελληνοτουρκικά και στο πολιτικό σύστημα (Θέση 31) ως προσπάθεια για «την ενίσχυση των θέσεών της στα Βαλκάνια, στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στην Ανατολική Μεσόγειο».
Η «επιδίωξη αναβάθμισης» έρχεται σε αντίφαση με τη σωστή παραδοχή ότι την κυριαρχία (εδαφική ακεραιότητα) και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας «δεν μπορούν να τα εγγυηθούν οι αστικές κυβερνήσεις και οι ιμπεριαλιστικές συμμαχίες» (Θέση 16).
Συντρόφισσες, σύντροφοι,
Το πρώτο κείμενο της ΚΕ με βρίσκει σύμφωνο σε όλα τα θέματα που αναφέρεται.
Ιδιαίτερα επισημαίνω το θέμα της μαρξιστικο-λενινιστικής μόρφωσης, που θεωρώ απαραίτητη για όλα τα μέλη του Κόμματος, κυρίως των νέων συντρόφων.
Εκτός από τα μαθήματα που πρέπει να παρακολουθούν όποτε γίνονται, είναι απαραίτητη και η αυτομόρφωση, αλλά με βασικό καθημερινό πρόγραμμα, δύο έως τριών ωρών. Απαιτείται μελέτη και όχι μόνο ανάγνωση.
Το ΠΡΩΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΩΝ ΘΕΣΕΩΝ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟ 21ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ είναι στέρεα βάση για τη δύσκολη συνέχεια που έχουμε μπροστά μας. Η συμφωνία με τις Θέσεις θα είναι κενό γράμμα αν δεν συνδυαστεί με την ανάληψη της ευθύνης του καθένα (φυσικά διαφέρει από επίπεδο σε επίπεδο) από εμάς για να πάμε μπροστά, πετώντας στη θάλασσα ό,τι μας βαραίνει και εμποδίζει την πορεία μας.
«Από το καπνισμένο κατώφλι παρακολουθώ τις κινήσεις τους/, τη λιγνή λάμψη της μέσης που παίζει με τα στιβαρά μπράτσα,/ που υψώνουν το σφυρί, αργά τόσο αργά/ σίγουρα τόσο γρήγορα,/ δεν βιάζονται - άνθρωπος σφυρηλατεί τον τόπο του στον τόπο του».
(Αμερικανός ποιητής, Γουόλτ Γουίτμαν, 1819 - 1892,
Το τραγούδι του εαυτού μου)
Μέσα στην τριετία 2012 - 2015, κατά την οποία εκδηλωνόταν η βαθιά καπιταλιστική κρίση που ξεκίνησε το 2008, πολλοί από εμάς κληθήκαμε να αφομοιώσουμε άμεσα τις Θέσεις αλλά και τις Αποφάσεις του 19ου Συνεδρίου του Κόμματος. Να κατανοήσουμε βασικές πλευρές του Προγράμματός μας, οι οποίες έχουν να κάνουν με τη συμμετοχή σε αστικές κυβερνήσεις και τις συνεργασίες με άλλα κόμματα, τη θέση μας για τον πόλεμο, για την επανάσταση, για τις διεθνείς συμμαχίες. Η μάχη που έδωσε κάθε μέλος του ΚΚΕ και της ΚΝΕ, απέναντι στην πίεση που άσκησε ο ΣΥΡΙΖΑ στο λαό για να μας ενσωματώσει, εκτιμήσαμε ότι ήταν παρακαταθήκη για τη συνέχεια και για τις επόμενες γενιές.
Στην ερώτηση - απάντηση «Για την εργατική αριστοκρατία, τη διαφοροποίηση και διαστρωμάτωση της εργατικής τάξης» στο 20ό Συνέδριο ο εποπτικός ή όχι χαρακτήρας της εργασίας είναι ένα από τα κριτήρια για την ένταξη εργαζομένων στην εργατική αριστοκρατία, η οποία αντιμετωπίζεται ως διαστρωμάτωση εντός της εργατικής τάξης. Στο 1ο τεύχος της ΚΟΜΕΠ του 2008, στο άρθρο «Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΡΙΖΑ ΤΟΥ ΟΠΟΡΤΟΥΝΙΣΜΟΥ: "ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΑ", ΔΙΑΣΠΑΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ», που υπογράφεται από τον Μάκη Παπαδόπουλο, γίνεται κριτική στη θεώρηση των Μηλιού - Οικονομάκη διότι τοποθετούν εκτός εργατικής τάξης όσους μισθωτούς «υλοποιούν μορφές διοίκησης - επιτήρησης της εργασίας». Ομως, όπως αναφέρει το κείμενο, «ευτυχώς, η μαρξιστική θεωρία μάς προφυλάσσει από παρόμοια ατοπήματα». Στο 3ο τεύχος της ΚΟΜΕΠ του 2009, στο κείμενο «Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ», που υπογράφεται από την Ιδεολογική Επιτροπή της ΚΕ του ΚΚΕ, διαβάζουμε «Στην εργατική τάξη ανήκουν όλοι οι σύγχρονοι μισθωτοί εργάτες που πουλούν την εργατική τους δύναμη στους κεφαλαιοκράτες για να μπορούν να ζήσουν και "ζουν μονάχα τόσο, όσο βρίσκουν δουλειά και που βρίσκουν δουλειά όσο η δουλειά τους αυξάνει το κεφάλαιο"». Στη συνέχεια διαβάζουμε πως στα λεγόμενα «μεσαία στρώματα» ανήκουν μόνο όσοι έχουν στην κατοχή τους μέσα παραγωγής μικρής κλίμακας. Σε όλες τις παραπάνω αναλύσεις, παρά τις όποιες διαφοροποιήσεις, η ανάλυση παραμένει σε γενικές γραμμές η ίδια.
Το πρώτο κείμενο των Θέσεων διαπνέεται από ένα πνεύμα και μια ψυχολογία ηττοπάθειας. Κορυφαία έκφραση αυτής της - κατά την άποψή μου - προβληματικής προσέγγισης είναι οι Θέσεις 2, 3, 4. Κορωνίδα αποτελεί η φράση ότι «το Κόμμα ως μέρος του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος διατρέχει μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της Ιστορίας του» (Θέση 2).
Το τρίτο κείμενο, πέρα από τη σημαντική ανάλυση που κάνει για την κοινωνικοταξική διάρθρωση της ελληνικής κοινωνίας, συγκεντρώνει σωστά αυτά που κυριαρχούν στα μυαλά, στην καθημερινή δουλειά και τον προβληματισμό μας τα τελευταία χρόνια.
Συμφωνώ με το πρώτο κείμενο των Θέσεων και θα ήθελα να ξεκινήσω λέγοντας πως διαβάζοντάς το με βοήθησε να κατανοήσω πιο ολοκληρωμένα κάποια συμπεράσματα που έβγαζα ατομικά, εκτιμώντας τη δράση της Τομεακής Οργάνωσης ΝΟΠΕ, και να αντικρίσω αδυναμίες και θετικά στοιχεία που έχουμε κατακτήσει ως Κόμμα συλλογικά.
Το ζήτημα της καθοδήγησης είναι το σημαντικότερο για την αποτελεσματική λειτουργία ενός επαναστατικού κόμματος που έχει στόχο να καθοδηγεί τον αγώνα της εργατικής τάξης. Είναι το τρίτο κατά σειρά Συνέδριο όπου αναλύεται καθοδηγητικό πρόβλημα σε μεσαίο επίπεδο. Οι αναδείξεις δεν πρέπει να γίνονται με το κριτήριο να γέρνει γενικώς στην έκφραση συμφωνίας, αλλά στην ουσιαστική, συνειδητή συμφωνία, που απορρέει από το επίπεδο αντίληψης, ικανότητας και συνειδητής κομματικής πειθαρχίας που απαιτείται σε κάθε στελεχική χρέωση. Σωστά επισημαίνεται πως τα στελέχη πρέπει να έχουν αντίληψη του ρόλου τους. Ετσι δεν μετατρέπεται η επαναστατική δουλειά σε λίστα καθηκόντων, δεν υποβαθμίζεται η δουλειά στη βάση, αντιμετωπίζεται το χάσμα ανάμεσα σε αυτά που αποφασίζει η ΚΕ και σε αυτά που υλοποιούνται.
1. Στη Θέση 16 του δεύτερου κειμένου αναγράφεται: «Το Κόμμα μας υπερασπίζεται τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας από τη σκοπιά της εργατικής τάξης και των λαϊκών δυνάμεων, ως αναπόσπαστο στοιχείο της πάλης για την ανατροπή της εξουσίας του κεφαλαίου».
Διαβάζοντας το πρώτο κείμενο των Θέσεων της ΚΕ για το 21o Συνέδριο, ορισμένοι σύντροφοι εξέφρασαν τον εξής προβληματισμό: Για ποιον λόγο η Κεντρική Επιτροπή «βγάζει στη φόρα» τις αδυναμίες που έχουμε ως Κόμμα στην πολιτική μας δράση και στην παρέμβασή μας στο κίνημα; Μήπως έτσι διευκολύνουμε τον ταξικό αντίπαλο να μας πολεμήσει καλύτερα;
Προετοιμάζουμε το 21ο Συνέδριό μας έχοντας στα χέρια μας τρία πολύ σημαντικά κείμενα, πάνω στα οποία πρέπει να εντρυφήσει ο κάθε σύντροφος και συντρόφισσα, στην κατεύθυνση να αναπτυχθούν διάφορες πτυχές που πιάνονται σε αυτά. Με αυτή την έννοια συμφωνώ με τις Θέσεις των κειμένων και θα προσπαθήσω εδώ να συμβάλω στο διάλογο, φωτίζοντας κάποιες πλευρές σε σχέση με την ψηφιοποίηση της οικονομίας.
Η ολόπλευρη προετοιμασία των δυνάμεών μας είναι ένα καθήκον σοβαρό, το οποίο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, ούτε μόνο στο πλαίσιο μαθημάτων και κατά τη γνώμη μου έχει πάρα πολλές όψεις.
Το πρώτο κείμενο των Θέσεων επιτυγχάνει να αναδείξει με κριτικό πνεύμα μια σειρά ζητήματα, που έχουν άμεση σχέση με την εκπλήρωση των στόχων μας, με βάση το Πρόγραμμα του Κόμματός μας και της στρατηγικής του. Κυρίως, οι Θέσεις βάζουν μπροστά τα εξής δύο κεντρικά ζητήματα για την ΚΟΒ, αυτό της καθοδηγητικής δουλειάς και το ιδεολογικό - πολιτικό ατσάλωμα του κομματικού μας δυναμικού.
